ଓଡ଼ିଶାରେ ମଦର ବନ୍ୟା

ପିନ୍ ବାର୍ତ୍ତା: ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାରେ ମଦ କାରବାର ଏକ ବିରାଟ ବ୍ୟବସାୟର ରୂପ ନେଇଛି, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ‘ମଦର ବନ୍ୟା’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ରାଜ୍ୟରେ ମଦର ଚାହିଦା ଏବଂ ଏଥିରୁ ମିଳୁଥିବା ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ବିଶେଷ କରି ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଅବକାରୀ ବିଭାଗର ଲଟେରୀ ଏବଂ ଲାଇସେନ୍ସ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ସରକାରଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ମୋଟା ଅଙ୍କର ଅର୍ଥ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଦେଇଛି ।

୨୦୨୬ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ୧,୧୬୪ଟି ଖୁଚୁରା ମଦ ଦୋକାନର ଆବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ଲଟେରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହୋଇଛି । ଏହି ଦୋକାନ ଗୁଡ଼ିକର ଲାଇସେନ୍ସ ହାତେଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଅବକାରୀ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ମୋଟ ୨୯,୦୦୦ ଆବେଦନପତ୍ର ଜମା ହୋଇଥିଲା । ବିଦେଶୀ ମଦ ଦୋକାନ ପାଇଁ ୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଦେଶୀ ମଦ ଦୋକାନ ପାଇଁ ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅଣ-ଫେରସ୍ତଯୋଗ୍ୟ (non-refundable) ଆବେଦନ ଫି ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଆବେଦନ ଫି ବାବଦକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର କେବଳ ଫର୍ମ ବିକ୍ରିରୁ ହିଁ ସର୍ବକାଳୀନ ରେକର୍ଡ ୮୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କେବଳ ରାଉରକେଲା ସହରର ୩୨ଟି ବିଦେଶୀ ମଦ ଦୋକାନ ପାଇଁ ୯୪୦ଟି ଆବେଦନ ଆସିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ସରକାର ୨୮.୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ପାଇଛନ୍ତି ।

ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଅବକାରୀ ରାଜସ୍ୱରେ ୧୧୨ ପ୍ରତିଶତର ଅଭୂତପୂର୍ବ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି । ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ୨୦୨୦-୨୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ୫,୪୦୦.୨୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୧-୨୨ରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୭,୬୨୨.୪୧ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ମଦ କାରବାରର ଏହି ଗ୍ରାଫ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଉପରକୁ ଗତି କରି ୨୦୨୨-୨୩ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୮,୯୬୭.୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୧୦,୧୮୨.୨୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଛୁଇଁଥିଲା । ସେହିପରି ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସଂଗ୍ରହ ୧୧,୪୨୯.୭୪ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚି ଏକ ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଛି ।

ଗତ ୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ବିୟର (Beer) ବିକ୍ରି ପ୍ରାୟ ୨୫୬ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ିଛି । ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୦-୨୧ରେ ୪୭୧.୧୧ ଲକ୍ଷ ବଲ୍କ ଲିଟର ବିୟର ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୪-୨୫ ବେଳକୁ ଏହା ୧,୬୭୮.୭୭ ଲକ୍ଷ ବଲ୍କ ଲିଟରରେ ପହଞ୍ଚିଛି ।

ରାଜ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଏହି ମଦ କାରବାର ଯୋଗୁଁ ସରକାରୀ ପାଣ୍ଠି ସମୃଦ୍ଧ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନ ବେଆଇନ ମଦ କାରବାର ଉପରେ ଜିରୋ-ଟଲରାନ୍ସ ନୀତି ଆପଣାଇବା ସହ ନୂତନ ମଦ ଦୋକାନ ଖୋଲିବା ଉପରେ କିଛିଟା କଟକଣା ଜାରି କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି ଓଡ଼ିଶାରେ ମଦ ବ୍ୟବସାୟର ଗ୍ରାଫ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଉପରମୁହାଁ ରହିଛି । ଏହିପରି ଭାବେ ବଢୁଥିବା ଆବକାରୀ ରାଜସ୍ୱ ସରକାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମାଜକୁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ନିଶାମୁକ୍ତ ଦିଗରେ ନେବା ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଅପେକ୍ଷା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସଚେତନତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାରର ଆବଶ୍ୟକତା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଜିଛି ।